Het Waaggebouw heeft een interessante geschiedenis. Oorspronkelijk heeft het gebouw, dat dateert uit de 14e eeuw, de bestemming gehad van H. Geestkapel. In het naastgelegen H. Geestgasthuis konden arme reizigers gedurende drie dagen en nachten gratis onderdak krijgen. Ook werden er zieken verpleegd. In 1566 gaf de bisschop van Haarlem toestemming om het H. Geestgasthuis in te richten tot waaghuis. Na het Alkmaarse beleg en ontzet werd de Waag aan de stad geschonken, wegens betoonde dapperheid en trouw. In 1582 besloot men de Waag over te brengen naar de grotere H. Geestkapel, die inmiddels aan zijn bestemming was onttrokken. De verbouwing van kapel tot waag, waarbij een gedeelte werd weggebroken (de oorspronkelijke koorsluiting is in het plaveisel weergegeven), werd in 1583 voltooid. Het gebouw kreeg een rijk versierde gevel in Neorenaissancestijl. De huidige, in 1884 herbouwde voorgevel, heeft het oorspronkelijke ontwerp nauwkeurig gevolgd. Het gebouw was zo ruim dat werd besloten tot het inrichten van een vleeshal in het schip. In 1597 werd besloten tot vernieuwen en vergroten van de toren en het aanbrengen van een verdiepingsvloer. Op de begane grond bevinden zich nu het weeggedeelte en het VVV-kantoor. Op de eerste en tweede verdieping van het Waaggebouw is het Hollands Kaasmuseum gevestigd. Het uurwerk en speelwerk zijn uit het jaar 1686.